İran Devrimi Filmleri

İran Filmleri

1979 yılına kadar anayasal monarşi ile yönetilen İran’ın başında Muhammed Rıza Pehlevi bulunuyordu. Rıza Pehlevi kadınlara ve topluma yönelik birçok radikal değişiklikler yaptı. Onların eşit şartlarda hakları olduğunu savundu. İran halkının büyük çoğunluğu modern bir hayat yaşıyordu. Ülkenin çıkarlarını korumak amacı doğrultusunda halk şahı düşürdü. Humeyni televizyondan yaptığı yayınla İslami tabanlı yeni bir İran yaratacağı ideolojisini belirtti. Yönetime geçen Humeyni İran Devrimi‘ni gerçekleştirdi. 1979 yılının Nisan ayında yapılan referandumla bundan sonra Humeyni liderliğinde teokrasiyle yönetilecek yeni İran, İslam Cumhuriyeti haline geldi.

1979’daki İslam Devrimi’nden sonra kendine has anlatım üslubunu geliştirerek birçok nitelikli eser vermeyi sürdüren İran Sineması özellikle 1990’larda büyük yükseliş kaydetti. Filmlerde sömürmeden işledikleri insani ilişkiler, savaşın olumsuz etkileri, insan olmanın erdemleri gibi konularla fark yaratmakla kalmayıp bunu filmlerde biçim olarak da en doğal haliyle ortaya koymaları bakımından İran filmlerinin dünya sinemasında ayrı bir yeri var.

Marmoulak

Kertenkele

İran Filmleri

IMDB : 8.5

Yapım Yılı :  2004

Yönetmen : Kamal Tabrizi

Oyuncular: Parviz Parastui, Bahram Ebrahimi, Shahrokh Foroutanian

Hırsızlıktan ceza evine giren Rıza bir yolunu bulup Molla kıyafeti içinde kaçar. Ancak Molla kıyafetinden bir türlü kurtulamaz ve kendini bir köyün caminde imam olarak bulur. Bir yandan Yurt dışına kaçmanın yollarını ararken bir yandan da köyde sıra dışı bir imamlık yapar. Kısa zamanda şöhreti etrafa yayılır.

Jodaeiye Nader az Simin

Bir Ayrılık, Nader ve Simin

İran Filmleri

IMDB :8.3

Yapım Yılı : 2011

Yönetmen :Asghar Farhadi

Oyuncular: Leila Hatami , Payman Maadi , Shahab Hosseini , Sareh Bayat , Sarina Farhadi

En iyi İran filmleri listemizdeki ilk film olan Ayrılık,  boşanmak üzere olan ama çocuklarının velayeti konusunda ikileme düşen bir çiftin öyküsünü anlatıyor. Simin (Leila Hatami), kocası Nader (Payman Maadi) ve kızı Termeh (Sarina Farhadi) ile birlikte İran’ı terk etmek istemektedir. Nader’in Alzheimer hastası babasını bırakmayı reddetmesi üzerine boşanma davası açan Simin, dava talebi reddedilince anne babasının evine gider. Termeh ise babasıyla kalmaya karar vermiştir. Nader kızına ve babasına bakması için hamile bir genç kadını tutar; ama bu durum daha fazla soruna yol açacaktır.

Persepolis

İran Filmleri

IMDB : 8.1

Yapım Yılı : 2007

Yönetmen :Vincent Paronnaud, Marjane Satrapi

Oyuncular:Chiara Mastroianni, Catherine Deneuve, Gena Rowlands

Persepolis, 2007 yapımı Marjane Satrapi’nin aynı ismi taşıyan ve çizgi roman olarak yazılmış otobiyografisinin sinemaya uyarlanmasıyla yapılmış animasyon filmdir.Film ABD’de Aralık 2007 yılında gösterime sunulmuştur.

Filmin süresi 95 dakikadır. Yapıldığı ülke Fransa’dır. Filmin bütçesi 7 milyon 300 bin dolardır. Yapılan eleştirilerde film %96 oranında olumlu bulunmuştur. Film siyah-beyaz olarak orijinal kitaba sadık kalınarak yapılmıştır.Film, İran İslam Devrimiyle değişen hayatları, yaşıtlarına göre erken serpilmiş ve açık sözlü bir kız olan dokuz yaşındaki Marjane’nin gözünden anlatmaktadır. Filmde Şah’ın devrilmesine destek verilmesinin ardından, radikal İslamcı kesimin politik gücü elde etmesiyle beraber kişisel hakların daraltılması, kadınlara kara çarşaf giyme zorunluluğu, muhaliflerin susturulması ve birçok kadının hapsedilmesi gibi olaylar işlenmektedir.

The Stoning of Soraya

Soraya’yı Taşlamak

İran Filmleri

IMDB: 8.0

Yapım: 2008

Yönetmen: Cyrus Nowrasteh,

Oyuncular: Shohreh Aghdashloo , Mozhan Marnò , Jim Caviezel , Navid Negahban

Freidoune arabası bozulduğu için durduğu küçük bir köyde Zahra ile tanışır. Daha doğrusu, gazeteci olduğunu anlayan Zahra, onunla konuşabilmek için ısrarla peşine takılır. Yeğeni Soraya bir gün önce aynı köyde yaşadığı insanlar tarafından vahşice katledilmiştir. Ölmeden önce yeğenine söz veren Zahra, bunun köyün sırlarının arasına gömülmemesi için elinden geleni yapmaya kararlıdır. Tek umudu da bu gazetecinin elindedir, dinlemeli ve bu küçücük köyün büyük günahını tüm dünyaya anlatmalıdır. 15 Ağustos 1986; Soraya sadakatsizdir! Soraya suçludur! Cezası ölümdür! Ve ölene kadar taşlanmalıdır!

Bu yapıma daha önce Kadına Şiddet filmleri makalemizde yer vermiştik.

Football Under Cover

Örtülü Futbol

İran Filmleri

IMDB : 7.8

Yapım Yılı :2008

Yönetmen :David Assmann, Ayat Najafi

Oyuncular: Niloofar Basir, Narmila Fathi, Sanna El-Agha

Tüm kültürel farklılıklara ve politikalara rağmen destansı bir dayanışma hikayesini konu alan filmin yönetmeni Ayat Najafi ve David Assmann’dır. Bu belgesel filmde sporun birleştiriciliği vurgulanmaktadır. Tüm bürokratik engellere rağmen İran ve Alman futbol takımları arasında bir maç düzenleyebilmek için verilen mücadelenin anlatıldığı film, izleyenler tarafından büyük beğeni toplamıştır.

Kasi Az Gorbehaye İrani Khabar Nadareh

Dünya İran Kedilerinden Bihaber

İran Filmleri

IMDB : 7.2

Yapım Yılı :2009

Yönetmen :Bahman Ghobadi

Oyuncular:Negar Shaghaghi, Ashkan Koshanejad, Hamed Behdad

Filmde, Negar ve Askhan isimli rock müzik sanatçılarının sıradışı hikayesi anlatılıyor. Sanatlarına son derece düşkün olan Negar ve Askhan, icra ettikleri bu müzik nedeni ile İran yönetimi tarafından  hapse atılmışlardır. Ancak yine de hapisten sonraki hayatlarında müzik aşklarından vazgeçmezler. Her şeye inat, gizli bir rock müzik grubu kurmaya karar verirler.

Gizli olması için ise bu işi yeraltında yapmayı düşünürler. Tabii ki yeraltından faaliyetlerini sürekli devam ettiremeyeceklerinin farkında olan sanatçılar, özgürce müziklerini yapabilecekleri İngiltere’ye gitmeyi kafalarına koyarlar. Ancak bu çabaları sırasında başlarına çok farklı tehlikeler geleceğinin farkında değildirler.

Rhino Season

Gergedan Mevsimi

İran Filmleri

IMDB :6.5

Yapım Yılı :2012

Yönetmen :Bahman Ghobadi

Oyuncular: Behrouz Vossoughi, Monica Bellucci, Yilmaz Erdogan

İran’da şahın devrilmesiyle başlayan İslami rejim devriminin hemen öncesinde geçen hikaye bu politik değişimler ekseninde sancılı bir aşk öyküsünü beyazperdeye taşıyor. Kürt yönetmen Bahman Ghobadi’nin çekimlerinin bir bölümünü Türkiye’de gerçekleştirdiği, başrollerini Monica Belluci ve Behrouz Vossoughi’nin paylaştığı yapım, çekim sürecinde adından oldukça söz ettirmişti. Türk oyunculardan Beren Saat, Belçim Bilgin, Yılmaz Erdoğan, Caner Cindoruk’un rol aldığı film, İranlı ve Türk oyuncuları bir araya getiriyor. Caner Cindoruk ise oyuncu Behrouz Vossoughi’nin canlandırdığı karakterini gençliğini oynarken Beren Saat’i ise Bellucci’nin kızı olarak seyredeceğiz.

Not Without My Daughter

Kızım Olmadan Asla

İran Filmleri

IMDB :6.3

Yapım Yılı : 1991

Yönetmen :Brian Gilbert

Oyuncular: Sally Field, Alfred Molina, Sheila Rosenthal

Yıllardır evli olan İranlı doktor Mudi ve Amerikalı Betty Mahmudi Amerika’da yaşamaktadırlar. Mudi Betty Mahmudi’yi İran’a ilk defa gitmeye ikna eder. Betty’nin Ortadoğuya gitmek hakkında korkuları olsa da, kocasının sempatisi ağır basar ve kabul eder. Tahran’a iner inmez Betty başına türban bağlamak zorunda kalır. Türbanın önünden biraz saçı gözüktüğü için tutuklanmayla karşı karşıya kalır. Kocasının ailesi fanatik muhafazakar Müslüman bir ailedir. Tatillerinin sonuna doğru Betty’nin kocası işinden kovulduğunu ve artık Tahran’da yaşıyacaklarını Betty’e söyler. Kocasının birdenbire tüm davranışları değişmiştir. Kocası Betty’i döver, kredi kartlarını, parasını, kimliğini alır. Betty ve kızı artık birer tutsağa dönüşmüştür. Betty büyükelçilikle temas kurmaya çalışsa da kocası bu duruma engel olur.

Baykot

İran Filmleri

IMDB : 6.1

Yapım Yılı :1986

Yönetmen :Mohsen Makhmalbaf

Oyuncular:Mohammad Kasebi, Majid Majidi, Esmat Makhmalbaf

1970’li yılların ideolojik savaşları içerisindeki İran’da komünizm denen ideolojinin çelişkilerini gözler önüne seren Boykot filminde, farklı ideolojilerin İran toplumundaki yansımaları da anlatılıyor. Komünist eğilimleri olan Valeh’in idama çarptırılması hikayesi üzerinden komünizmin çelişkilerinin yansıtıldığı filmde, materyalist felsefenin toplum üzerindeki kötü etkileri de değerlendiriliyor. İnsani özelliklerin ve insanı yücelten özelliklerin yok sayıldığı bu gelişmeler içerisinde insanı insan yapan değerlerin önemine de dikkat çekiliyor.

Bir cevap yazın